Wolne zawody: Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Doradca Podatkowy

dobry adwokat

Wolne zawody odgrywają w gospodarce bardzo ważną rolę. W tej formie często wykonywane są profesje takie jak prawnik, architekt czy też księgowy, wymagające dogłębnej wiedzy specjalistycznej i dużego doświadczenia. Wraz z rozwojem gospodarczym znaczenie wolnych zawodów rośnie. Działalność ekonomiczna w rozwiniętych gospodarkach w coraz większym stopniu opiera się na zaawansowanych technologiach i złożonych transakcjach, wymagając szerokiej wiedzy i kreatywności oraz kompleksowej obsługi prawno – eksperckiej. W konsekwencji tych zmian rośnie zapotrzebowanie na usługi eksperckie, takie jak na przykład doradztwo prawne czy podatkowe, co znajduje odbicie w rosnących obrotach tego sektora.Wolne zawody to: adwokat, aptekarz, architekt, biegły rewident, broker ubezpieczeniowy, doradca podatkowy, księgowy, lekarz, lekarz weterynarii, notariusz, pielęgniarka, położna, radca prawny, rzecznik patentowy, rzeczoznawca majątkowy i tłumacz przysięgły,

Wszystkie w/w profesje,  to  zawody zaufania publicznego i objęte są swoistymi reżimami prawnymi. Pomiędzy osobami wykonującymi te zawody a usługobiorcami wytwarza się więź zaufania, w związku z czym, oprócz zasad umieszczonych w ustawach,członkowie korporacji zobowiązani są również przestrzegać postanowień kodeksu etyki zawodowej.

1. ADWOKACI

Charakterystyka rynku

Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Adwokaturę stanowi ogół adwokatów i aplikantów adwokackich. Prawo wykonywania zawodu ma tylko ten, kto został wpisany na listę adwokatów przez okręgową radę adwokacką.

Organy adwokatury na szczeblu centralnym to: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy Sąd Dyscyplinarny, Wyższa Komisja Rewizyjna.Na szczeblu regionalnym istnieją izby adwokackie, które skupiają adwokatów i aplikantów adwokackich. Organami izby są: zgromadzenie izby, okręgowa rada adwokacka, sąd dyscyplinarny, komisja rewizyjna. Naczelna Rada Adwokacka, izby adwokackie i zespoły adwokackie mają osobowość prawną. Najwyższym ciałem samorządu jest Naczelna Rada Adwokacka, natomiast w rejonie okręgowa rada adwokacka. Do Naczelnej Rady Adwokackiej należy m. in.: uchwalanie regulaminów dotyczących zasad odbywania aplikacji adwokackiej i składania egzaminu adwokackiego, regulaminu dotyczącego zasad wykonywania zawodu indywidualnie lub w określonych spółkach, regulaminu dotyczącego zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów adwokackich. Okręgowa rada adwokacka uprawniona jest m.in. do występowania z wnioskiem do organów rejestrowych lub ewidencyjnych o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji

Ograniczenia konkurencji

Regulacje dotyczące zawodu adwokata są bardziej restrykcyjne niż regulacje innych zawodów zaufania publicznego, co objawia się w:

a) sposobie organizacji i przeprowadzania konkursu na aplikację adwokacką określonym w Regulaminie uchwalonym przez NRA. O powodzeniu w konkursie decyduje w praktyce egzamin ustny stwarzający możliwości subiektywnej oceny kandydatów, a korporacji przysługuje wyłączność na decydowanie o przyjęciu do zawodu,

b) braku możliwości reklamowania działalności zawodowej przez adwokatów w jakiejkolwiek formie, co powoduje zmniejszenie dostępu do informacji o świadczonych usługach na rynku, utrudnia rozwój konkurencji i nie sprzyja interesom konsumentów i małych przedsiębiorstw,

c) nierównym traktowaniu w dostępie do zawodu adwokata radców prawnych prowadzących własną działalność gospodarczą w porównaniu z radcami prawnymi pozostającymi w stosunku pracy. Różnicowanie polega na tym, iż po trzech latach wykonywania zawodu radcy prawnego, nie istnieje wymóg odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego (art. 66 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze i zmiany, aby zostać wpisanym na listę adwokatów. Natomiast w przypadku osób, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych zajmowały przez okres pięciu lat stanowisko radcy prawnego w pełnym wymiarze zatrudnienia Naczelna Rada Adwokacka, w porozumieniu z samorządem radcowskim, określa w regulaminie zasady i tryb składania uzupełniającego egzaminu adwokackiego (art.99 ww. ustawy).

d) obowiązku zdania egzaminu adwokackiego przez obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który m.in.: ukończył zagraniczne studia prawnicze uznane w Polsce za równorzędne oraz włada językiem polskim w mowie i piśmie, jest wpisany na listę adwokatów w kraju należącym do Unii Europejskiej i wykonywał zawód adwokata,

e) ograniczeniu prawa prawników zagranicznych spoza UE, nawet po spełnieniu przewidzianych kryteriów, do wykonywania stałej praktyki – będą oni mogli jedynie udzielać porad prawnych i sporządzać opinie prawne dotyczące prawa państwa macierzystego lub prawa międzynarodowego, bez możliwości reprezentowania klienta w postępowaniu sądowym,

f) obowiązujących adwokata zasadach etyki zawodowej, które między innymi stanowią, iż obejmuje go zakaz pozyskiwania klientów w sposób sprzeczny z godnością zawodu, czyli pozyskiwania klienteli w sposób niezgodny z zasadami lojalności wobec kolegów. Procedura lojalnościowa z pewnością ujemnie wpływa na konkurencję z tej dziedzinie działalności gospodarczej i nie przynosi korzyści klientom,

g) braku możliwości doboru wspólników innych niż adwokaci i radcowie prawni przy tworzeniu spółki partnerskiej. Ustawa o adwokaturze jest bardziej restrykcyjna niż ustawa kodeks spółek handlowych, dział II. Zgodnie z art. 86 ksh spółka partnerska może być zawiązana w celu wykonywania więcej niż jednego wolnego zawodu.

Ocena ograniczeń 

Nieproporcjonalne i nieusprawiedliwione interesem publicznym należy uznać uregulowania dotyczące dostępu do zawodu adwokata. Nie jest przekonujący argument o konieczności zapewnienia przy ich pomocy odpowiedniej jakości usług świadczonych przez adwokatów. W interesie społeczeństwa leży bowiem przede wszystkim powszechny dostęp do niedrogich usług prawniczych, czego obecny system nie tylko nie zapewnia, a wręcz utrudnia. Na szczególną krytykę zasługuje ukształtowanie konkursu w ten sposób, iż o jego wyniku decyduje część ustna, której ocena ma z natury charakter subiektywny. Podkreśla to fakt, że podczas egzaminu ustnego oceniany jest nie tylko zasób wiedzy merytorycznej kandydata, lecz także jego przydatność do zawodu, a więc cecha niezwykle subiektywna. Nie służy to wyrównaniu barier dostępu do zawodu i stwarza pole do potencjalnych nadużyć. Przyznanie samorządowi adwokackiemu wyłączności na decydowanie o przyjęciu do zawodu jest również jaskrawym przykładem regulacji, której szkodliwe skutki daleko przewyższają ewentualne korzyści. Takie ukształtowanie systemu dostępu do zawodu powoduje, iż o konkurencji wewnątrz profesji decydują w dużej mierze sami zainteresowani, w których interesie nie leży jej zwiększanie. Ograniczenie to w żaden sposób nie da się usprawiedliwić ochroną interesu publicznego ani innymi względami. Nadmierne ograniczenie konkurencji, zwłaszcza w segmencie usług dla małych przedsiębiorstw i osób fizycznych stanowi zakaz jakiejkolwiek reklamy usług adwokackich. Ponieważ wspomniane podmioty są w dużym stopniu wrażliwe na cenę, informowanie o pobieranych za świadczone  usługi opłatach byłoby jednym z ważniejszych narzędzi walki konkurencyjnej. Brak informacji (czerpanej także z rzetelnej reklamy) skutkuje gorszym rozeznaniem klientów w ofercie rynkowej i wyższym poziomem cen świadczonych usług, dlatego w opinii organu antymonopolowego zakaz taki nie jest konieczny, usprawiedliwiony, ani proporcjonalny. Adwokata obowiązują zasady etyki zawodowej, które między innymi stanowią, iż obejmuje go zakaz pozyskiwania klientów w sposób sprzeczny z godnością zawodu, czyli pozyskiwania klienteli w sposób niezgodny z zasadami lojalności wobec kolegów. Zapis taki należy uznać za szczególnie szkodliwy, ponieważ wydatnie utrudnia on powstanie efektywnej konkurencji w zawodzie, stawiając dobro członków korporacji ponad dobrem klientów. Wzajemna lojalność członków korporacji oznacza bowiem wyższe ceny, brak walki o klienta, a w konsekwencji gorsze dopasowanie jakości usług do potrzeb społecznych – stan spotykany przede wszystkim w branżach opanowanych przez kartele i monopole. Ponadto wysoki poziom ogólności sformułowania „lojalność wobec kolegów” oznacza, iż nawet nieśmiałe próby konkurowania uznane mogą być za postępowanie nieetyczne i jako takie podlegać karom dyscyplinarnym. Powstaje w ten sposób mechanizm, który nie tylko nie sprzyja rozwijaniu się konkurencji, lecz jej zapobiega. Korzyści z jego istnienia są niezwykle dyskusyjne, natomiast szkodliwe konsekwencje, przejawiające się wyższym poziomem cen i gorszym zaspokojeniem potrzeb społecznych, szczególnie dotkliwe. Wobec powyższego rozpatrywany zakaz jest nieusprawiedliwiony względami interesu publicznego i dlatego też nieproporcjonalny do potencjalnych korzyści. Bardzo podobne skutki niesie ze sobą inny zapis kodeksu etyki adwokackiej i godności zawodu, mówiący, iż przed udzieleniem pomocy prawnej adwokat powinien upewnić się, czy w tej sprawie klient nie korzysta już z pomocy innego adwokata, a jeżeli tak, to bez wiedzy i zgody tego ostatniego nie może klientowi udzielić pomocy prawnej. Oznacza to, iż adwokat nie musi się obawiać, że sposób, w jaki świadczy usługi, będzie zweryfikowany przez innego członka korporacji bez  jego wiedzy. W efekcie presja na zachowanie odpowiedniego poziomu jakości świadczonych usług jest mniejsza. W opinii organu antymonopolowego lojalność zawodowa nie usprawiedliwia opisywanego ograniczenia, które nie tylko ogranicza konkurencję, lecz zachęca również do świadczenia usług niższej jakości. Nadmiernie restrykcyjny i nieusprawiedliwiony wydaje się być również zakaz korzystania przez adwokatów z pośredników. Utrudnia on rozwój nowoczesnych form świadczenia usług, takich jak np. rynek internetowy, gdzie pośrednicy kojarzyliby osoby poszukujące konkretnych usług ze świadczącymi je prawnikami. Szkodliwe dla konkurencji i nieusprawiedliwione z punktu widzenia interesu publicznego jest ograniczanie formy działalności w ramach zawodu adwokackiego gdyż zapobiega swobodnemu ukształtowaniu się innowacyjnych sposobów świadczenia usług. Przykładowo, kompleksowa obsługa niektórych obszarów działalności może wymagać współdziałania ze sobą ekspertów z różnych dziedzin. W warunkach sztywnego określenia możliwości tworzenia spółki jedynie przez osoby wykonujące ten sam zawód, o wiele trudniejsze jest zorganizowanie wspomnianej obsługi w ramach jednego podmiotu.

2. RADCOWIE PRAWNI

Wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej podmiotom gospodarczym, jednostkom organizacyjnym oraz osobom fizycznym, z wyłączeniem spraw rodzinnych, opiekuńczych i karnych. Radca prawny udziela porad prawnych, sporządza opinie prawne, opracowuje projekty aktów prawnych oraz występuje przed sądami i urzędami.

Organami samorządu na szczeblu centralnym są: Krajowy Zjazd Radców Prawnych, Krajowa Rada Radców Prawnych, Wyższa Komisja Rewizyjna, Wyższy Sąd Dyscyplinarny; natomiast na szczeblu regionalnym: zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych, okręgowa komisja rewizyjna i okręgowy sąd dyscyplinarny. Do zakresu działania rady okręgowej izby radców prawnych należy w szczególności: − nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez radców prawnych i aplikantów radcowskich, − występowanie do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pomocy prawnej niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy.

Ograniczenia konkurencji

Główne ograniczenia konkurencji w sektorze radców prawnych to:

a) kontrowersyjne zasady, na jakich przystępuje się do egzaminu na aplikację radcowską i przysługująca korporacji wyłączność decydowania o przyjęciu do zawodu. Uzasadnione wydają się wątpliwości co do obiektywizmu części ustnej przeprowadzanego egzaminu

b) uprawnienie rady okręgowej izby radców prawnych do występowania do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pomocy prawnej niezgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych, (art. 52 ust. 3 pkt 4 ustawy). Stanowi to działanie ograniczające nie tyle dostęp do zawodu, co swobodę działalności innych podmiotów,

c) zakaz korzystania z reklamy w jakiejkolwiek formie, podobnie jak w przypadku adwokatów, jest ograniczeniem dostępu do informacji o usługach świadczonych przez radców prawnych,

d) podobnie jak w przypadku adwokatów, nadmierne ograniczenia dotyczące zakładania spółki partnerskiej wyłącznie przez wspólników będących radcami prawnymi, adwokatami lub prawnikami zagranicznymi wykonującymi stałą praktykę.

Ocena ograniczeń

Ograniczenia dostępu do zawodu radcy prawnego w dużym stopniu przypominają restrykcje omówione w części dotyczącej adwokatów.

(analizy zarys z ostatnich 15lat gov,edu)

Podstawową cechą uprzywilejowania jaką wnoszą Adwokaci i Radcowie Prawni wyróżniającą ich oprócz swoich większych kompetencji merytorycznych niż u pozostałych Prawników  jest obowiązkowe Ubezpieczenie Odpowiedzialności Cywilnej.

a jak ono się kształtuje? czy to rzeczywiście znaczące koszty działalności Radcy Prawnego czy Adwokata? oceńcie Państwo sami:

 

1) Ubezpieczenie OC podstawowe indywidualne (obowiązkowe)

sumy do wyboru przez adwokata:

50.000 EUR – 216 zł rocznie / 18 zł miesięcznie

100.000 EUR (wariant bazowy) – 300 zł rocznie / 25 zł miesięcznie

150.000 EUR – 864 zł rocznie / 72 zł miesięcznie

200.000 EUR – 1188 zł rocznie / 99 zł miesięcznie

250.000 EUR – 1476 zł rocznie / 123 zł miesięcznie

300.000 EUR – 1932 zł rocznie / 161 zł miesięcznie

400.000 EUR – 2388 zł rocznie / 199 zł miesięcznie

500.000 EUR – 2616 zł rocznie / 218 zł miesięcznie

1.000.000 EUR – 3072 zł rocznie / 256 zł miesięcznie
W ramach OC podstawowego każdy adwokat uzyskuj ochronę:

– na warunkach Rozporządzenia w zakresie OC obowiązkowego adwokata

– rażące niedbalstwo adwokata

– rażące niedbalstwo oraz umyślność (z prawem do regresu) aplikantów, pracowników i praktykantów

– ochrona dotyczy czynności każdego aplikanta adwokackiego (nie ma obowiązku bycia patronem)

W każdym wariancie ustalona jest dodatkowa suma gwarancyjna w wysokości 100% wybranej sumy na:

– pokrycia kosztów postępowania cywilnego (przedsądowego i obrony przed sądem), w tym mediacji lub postępowania pojednawczego

– zwrotu kosztów prowadzenia postępowania sądowego przez Ubezpieczonego we własnym imieniu

– poniesienia uzasadnionych kosztów wynagrodzenia rzeczoznawców

– pokrycia kosztów wykonania przez Ubezpieczonego zarządzenia tymczasowego sądu o zabezpieczeniu roszczenia

Dodatkowo w ramach każdego wariantu OC podstawowego każdy adwokat objęty jest ochorną:

– na sumę 100.000 zł – OC za szkody wyrządzone w związku z posiadaniem mienia wykorzystywanego do prowadzenia działalności zawodowej

– na sumę 100.000 zł – OC za szkody będące następstwem zniszczenia, uszkodzenia bądź zaginięcia wszelkiego rodzaju dokumentów

– na sumę 100.000 zł – OC za szkody wyrządzone pracownikom Ubezpieczonego powstałe w związku z wypadkiem przy pracy

– na sumę 100.000 zł – OC w życiu prywatnym

– na sumę 25.000 zł – OC adwokata pełniącego funkcje kuratora

– na sumę 25.000 zł – NNW adwokata, w tym śmierć i trwały uszczerbek na zdrowiu, o ile będzie większy niż 20%

Obsługa ubezpieczeń adwokata:

Wszystkie warianty ubezpieczenia dotychczas wybrane przez adwokata pozostają bez zmian, z wyjątkiem wariantu 100.000 EUR bez ubezpieczenia dodatkowego, który z dniem 01 stycznia 2015r. będzie zamieniony na opcję bazową.

Każdy adwokat w dowolnym momencie trwania umowy generalnej ma prawo zmienić swój wariant ubezpieczenia. Zmiana taka jest dokonywana poprzez złożenie odpowiedniej deklaracji we właściwej Okręgowej Radzie Adwokackiej i obowiązuje od następnego dnia.

Istnieje możliwości złożenia takiej deklaracji również droga pocztową, poprzez wypełnienie formularza on-line lub nawet telefonicznie – poprzez kontakt z firmą iExpert.pl obsługująca umowę generalną w imieniu PZU.

2) Ubezpieczenie OC dodatkowe grupowe

(dodawane automatycznie do wszystkich wariantów OC obowiązkowego poza 50.000 EUR):

250.000 EUR / 5.000.000 EUR – 120 zł rocznie / 10 zł miesięcznie

OC dodatkowe ubezpiecza adwokata w tym samym zakresie co OC podstawowe.

Suma gwarancyjna wynosi 250.000 EUR na każdego Ubezpieczonego na wszystkie wypadki ubezpieczeniowe oraz 5.000.000 EUR na wszystkich Ubezpieczonych łącznie i wszystkie wypadki ubezpieczeniowe w danym rocznym okresie ubezpieczenia.

3) Usługa Asysty Prawnej

(dodawana automatycznie do wszystkich wariantów OC obowiązkowego):

36 zł rocznie / 3 zł miesięcznie

Usługa dotyczy pomocy prawnej w zakresie roszczeń zgłoszonych do adwokata i obejmuje:

– ustalenie stanu faktycznego danej sprawy i oceny zasadności zgłaszanych roszczeń,

– udzielenie Ubezpieczonemu wskazówek i zarekomendowanie działań dotyczących trybu postępowania

– podjęcie prób mediacji w celu polubownego zakończenia sporu pomiędzy Ubezpieczonym a jego klientem

– pomoc Ubezpieczonemu w redagowaniu pism oraz korespondencji z klientem

– analizę dostarczonych dokumentów oraz sporządzanie pisemnych opinii prawnych

Przy wykonywaniu usługi Asysty Prawnej uwzględniane są takie elementy specyfiki wykonywania zawodu adwokata jak tajemnica adwokacka, kodeks etyki adwokackiej, immunitet adwokacki w zakresie wolności słowa.

4) OC Aplikanta

zawierane indywidualnie przez aplikanta jako uzupełnienie ochrony zapewnianej przez OC podstawowe adwokata

50.000 EUR – 302 zł rocznie

100.000 EUR – 418 zł rocznie

200.000 EUR – 756 zł rocznie

PZU SA udziela ochrony ubezpieczeniowej, gdy wskutek wykonywania przez ubezpieczonego będącego aplikantem adwokackim w imieniu i na rzecz swojego patrona albo innego adwokata czynności określonych w ustawie z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz.U. z 2014r. poz. 635 z późn. zm.), ubezpieczony zobowiązany jest do naprawienia szkody wobec tego patrona albo tego adwokata.

Do ubezpieczenia funkcji zleconych będą miały zastosowanie Ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawodowej ustalone uchwałą nr UZ/351/2007.

5) OC adwokata indywidualne – w ramach funkcji zleconych:

a) syndyka, nadzorcy sądowego, zarządcy

100.000 zł – 500 zł rocznie

200.000 zł – 900 zł rocznie

b) kuratora (jako nadwyżka ponad sumę 25.000 zł w ramach OC podstawowego) i likwidatora

100.000 zł – 500 zł rocznie

200.000 zł – 900 zł rocznie

Do ubezpieczenia funkcji zleconych będą miały zastosowanie Ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawodowej ustalone uchwałą nr UZ/351/2007.

żródło: NRA dane z 2014 aktualne do 2017roku

Wolne zawody: Adwokat, Radca Prawny, Notariusz, Doradca Podatkowy
5 (100%) 1 vote
najlepszy prawnik